The Corpus of Hittite Divinatory Texts (HDivT)

Digital Edition and Cultural Historical Analysis

Andrea Trameri (Hrsg.)

Citatio: Andrea Trameri (Hrsg.), hethiter.net/: CTH 573.89 (TX 2025-03-20; TRde 2025-08-12)


CTH 573.89

Bird oracle fragment

partitura



Abschnitt 1ID=1: (obv. I §1´) Unclear

1ID=1 --

[]

[]

1ID=1 A

obv. I ] ¬¬¬

2ID=2 --

[ GIŠM]AR.GÍD.DALastwagen:NOM.SG(UNM);
Lastwagen:ACC.SG(UNM);
Lastwagen:NOM.PL(UNM);
Lastwagen:ACC.PL(UNM);
Lastwagen:GEN.SG(UNM);
Lastwagen:GEN.PL(UNM);
Lastwagen:D/L.SG(UNM);
Lastwagen:D/L.PL(UNM);
Lastwagen:ALL(UNM);
Lastwagen:ABL(UNM);
Lastwagen:INS(UNM);
Lastwagen:VOC.SG(UNM);
Lastwagen:VOC.PL(UNM)

[… tra]nsport chariot

2ID=2 A

obv. I 1′ GIŠM]AR.GÍD.DALastwagen:NOM.SG(UNM);
Lastwagen:ACC.SG(UNM);
Lastwagen:NOM.PL(UNM);
Lastwagen:ACC.PL(UNM);
Lastwagen:GEN.SG(UNM);
Lastwagen:GEN.PL(UNM);
Lastwagen:D/L.SG(UNM);
Lastwagen:D/L.PL(UNM);
Lastwagen:ALL(UNM);
Lastwagen:ABL(UNM);
Lastwagen:INS(UNM);
Lastwagen:VOC.SG(UNM);
Lastwagen:VOC.PL(UNM)

3ID=3 --

[ ] ḫarzihaben:3SG.PRS

[] holds [].

3ID=3 A

obv. I 2′ ]x ḫar‑zihaben:3SG.PRS

4ID=4 --

[ ]

[]

4ID=4 A

obv. I 3′ ]x ¬¬¬

5ID=5 --

[]

[]

5ID=5 A

obv. I 4′ ] 1

6ID=6 --

[ ]‑iš uērkommen:3PL.PST

[] they came.

6ID=6 A

obv. I 5′ ]‑iš ú‑e‑erkommen:3PL.PST

7ID=7 --

[]

[]

7ID=7 A

obv. I 6′ ]

8ID=8 --

[ ]

[]

8ID=8 A

obv. I 7′ ]x

9ID=9 --

[ ] ḪUL‑niSchlechtigkeit:D/L.SG

[] in evil.

9ID=9 A

obv. I 8′ ]x ḪUL‑niSchlechtigkeit:D/L.SG

10ID=10 --

[ p]āergehen:3PL.PST

[] they went [].

10ID=10 A

obv. I 9′ pa]‑a‑ergehen:3PL.PST obv. I breaks off

obv. I breaks off

Abschnitt 2ID=2: (obv. II §2´) Oracle by Awauwa

11ID=11 --

n[a‑… ]

[]

11ID=11 A

obv. II 1′ n[a‑

12ID=12 --

EGIRhinter:D/L_hinter:POSP K[ASKAL‑NIWeg:D/L.SG(UNM) ]

Behind the r[oad]: []

12ID=12 A

obv. II 2′ EGIRhinter:D/L_hinter:POSP K[ASKAL‑NIWeg:D/L.SG(UNM)

13ID=13 --

n=ašCONNn=PPRO.3SG.C.NOM 2‑a[nin der Mitte:PREV ]

and [it flew away] in the middl[e …]

13ID=13 A

obv. II 3′ na‑ašCONNn=PPRO.3SG.C.NOM 2‑a[nin der Mitte:PREV

14ID=14 --

UM‑MAfolgendermaßen:ADV mawa[uwāAwauwa:PNm.NOM.SG(UNM) ]

Thus (says) Awa[uwa: “…”].

14ID=14 A

obv. II 4′ UM‑MAfolgendermaßen:ADV ma‑wa‑[u‑wa‑aAwauwa:PNm.NOM.SG(UNM) 2 ¬¬¬

Abschnitt 3ID=3: (obv. II §3´) About birds in Ḫilara

15ID=15 --

nuCONNn INAin:D/L.SG URUḫilara‑[ ]

In (the town of) Ḫilara1 []

15ID=15 A

obv. II 5′ nuCONNn INAin:D/L.SG URUḫi‑la‑ra(‑)[

16ID=16 --

nu=nnašCONNn:=PPRO.1PL.DAT MUŠENḪI.AVogel:NOM.PL(UNM) []

For us the birds []

16ID=16 A

obv. II 6′ nu‑un‑na‑ašCONNn:=PPRO.1PL.DAT MUŠENḪI.AVogel:NOM.PL(UNM) [

17ID=17 --

PA‑NI Quelle:D/L.SG_vor:POSP KA×U[ ]

Before the spring, the mouth []

17ID=17 A

obv. II 7′ PA‑NI Quelle:D/L.SG_vor:POSP KA×U‑x[

18ID=18 --

ammuk=wa=z(a)ich:PPROa.1SG.NOM=QUOT=REFL an‑[ ]

“I myself … []

18ID=18 A

obv. II 8′ am‑mu‑uk‑wa‑zaich:PPROa.1SG.NOM=QUOT=REFL an‑x[

19ID=19 --

mān=wawie:CNJ=QUOT GIGKrankheit:NOM.SG(UNM) [ ]

“If the illness []

19ID=19 A

obv. II 9′ ma‑a‑an‑wawie:CNJ=QUOT GIGKrankheit:NOM.SG(UNM) x[

20ID=20 --

nu=war=atCONNn=QUOT=PPRO.3SG.N.NOM iš‑[ ]

“and [] it/them []

20ID=20 A

obv. II 10′ nu‑wa‑ra‑atCONNn=QUOT=PPRO.3SG.N.NOM iš‑[

21ID=21 --

andadarin:ADV kinan‑[ ]

inside … []

21ID=21 A

obv. II 11′ an‑dadarin:ADV ki‑na‑an‑[

22ID=22 --

nu=šmašCONNn=PPRO.2PL.DAT;
CONNn=PPRO.3PL.DAT
GU₄.M[AḪStier:NOM.SG(UNM) ]

And to you/them a bul[l …]

22ID=22 A

obv. II 12′ nu‑uš‑ma‑ašCONNn=PPRO.2PL.DAT;
CONNn=PPRO.3PL.DAT
GU₄.M[AḪStier:NOM.SG(UNM)

23ID=23 --

nu=šmaš=atCONNn=PPRO.3PL.DAT:=PPRO.3SG.N.NOM;
CONNn=PPRO.2PL.DAT:=PPRO.3SG.N.NOM
[]

and to you/them it []

23ID=23 A

obv. II 13′ nu‑uš‑ma‑ša‑atCONNn=PPRO.3PL.DAT:=PPRO.3SG.N.NOM;
CONNn=PPRO.2PL.DAT:=PPRO.3SG.N.NOM
[

24ID=24 --

nuCONNn 1‑ašein:QUANcar.NOM.SG.C 1‑anein:QUANcar.ACC.SG.C [ ]

and one [] the other []

24ID=24 A

obv. II 14′ nuCONNn 1‑ašein:QUANcar.NOM.SG.C 1‑anein:QUANcar.ACC.SG.C x[

25ID=25 --

nu=z(a)CONNn=REFL taruḫḫiš[ke‑… ]

and [] keeps prevailing []

25ID=25 A

obv. II 15′ nu‑zaCONNn=REFL tar‑uḫ‑ḫi‑iš‑[ke‑

26ID=26 --

[ ]‑zi[š ]

[]

26ID=26 A

obv. II 16′ [ ]x‑zi?‑i[š? obv. II breaks off

obv. II breaks off

Abschnitt 4ID=4: (rev. III §4´) lost

27ID=27 --

[ ]

[]

27ID=27 A

rev. III 1′ x[

28ID=28 --

[ ]

[]

28ID=28 A

rev. III 2′ x[

29ID=29 --

nuCONNn []

and []

29ID=29 A

rev. III 3′ nuCONNn [

30ID=30 --

EGIRwieder:ADV []

Back []

30ID=30 A

rev. III 4′ EGIRwieder:ADV [

31ID=31 --

ma‑[ ]

[]

31ID=31 A

rev. III 5′ ma‑[ ¬¬¬

Abschnitt 5ID=5: (rev. III §5´) lost

32ID=32 --

PA‑NIvor:D/L.SG_vor:POSP;
vor:D/L.PL_vor:POSP
[]

Before []

32ID=32 A

rev. III 6′ PA‑NIvor:D/L.SG_vor:POSP;
vor:D/L.PL_vor:POSP
[

33ID=33 --

EME?Zunge:NOM.SG(UNM);
Zunge:ACC.SG(UNM);
Zunge:NOM.PL(UNM);
Zunge:ACC.PL(UNM);
Zunge:GEN.SG(UNM);
Zunge:GEN.PL(UNM);
Zunge:D/L.SG(UNM);
Zunge:D/L.PL(UNM);
Zunge:ALL(UNM);
Zunge:ABL(UNM);
Zunge:INS(UNM);
Zunge:VOC.SG(UNM);
Zunge:VOC.PL(UNM)
[]

[]

33ID=33 A

rev. III 7′ EME?Zunge:NOM.SG(UNM);
Zunge:ACC.SG(UNM);
Zunge:NOM.PL(UNM);
Zunge:ACC.PL(UNM);
Zunge:GEN.SG(UNM);
Zunge:GEN.PL(UNM);
Zunge:D/L.SG(UNM);
Zunge:D/L.PL(UNM);
Zunge:ALL(UNM);
Zunge:ABL(UNM);
Zunge:INS(UNM);
Zunge:VOC.SG(UNM);
Zunge:VOC.PL(UNM)
[

34ID=34 --

kiša‑[ ]

[]

34ID=34 A

rev. III 8′ ki‑ša‑x[

35ID=35 --

andadarin:ADV;
in:POSP
[]

in(to) []

35ID=35 A

rev. III 9′ an‑dadarin:ADV;
in:POSP
[

36ID=36 --

kūšungünstig:ABL(ABBR) []

these []

36ID=36 A

rev. III 10′ ku‑u‑ušungünstig:ABL(ABBR) [

37ID=37 --

[ ]

[]

37ID=37 A

rev. III 11′ x[ rev. III breaks off

rev. III breaks off

Abschnitt 6ID=6: (rev. IV §6´) lost

38ID=38 --

[ ]

[]

38ID=38 A

rev. IV 1′ ]x

39ID=39 --

[ ] …‑ya

[]

39ID=39 A

rev. IV 2′ ]x x‑ia

40ID=40 --

[]

[]

40ID=40 A

rev. IV 3′ ] ¬¬¬

Abschnitt 7ID=7: (rev. IV §7´) Concerning oracles(?) and statement by ‘the Priest’

41ID=41 --

[ k]arūfrüher:ADV utumme[n](her)bringen:1PL.PST

[… in the p]ast/formerly, we brought in []

41ID=41 A

rev. IV 4′ k]a‑ru‑úfrüher:ADV ú‑tum‑me‑e[n](her)bringen:1PL.PST

42ID=42 --

[ ]

[]

42ID=42 A

rev. IV 5′ ]x

43ID=43 --

nuCONNn NU.SIG₅‑duungünstig werden:3SG.IMP

it shall be unfavorable.

43ID=43 A

rev. IV 5′ nuCONNn NU.SIG₅‑duungünstig werden:3SG.IMP

44ID=44 --

[ ] aniyan=z(a)wirken:PTCP.INDCL=REFL

[] (is) done/performed.

44ID=44 A

rev. IV 6′ ]x a‑ni‑ia‑an‑zawirken:PTCP.INDCL=REFL

45ID=45 --

[ UM]‑MAfolgendermaßen:ADV SANGAPriester:NOM.SG(UNM)

[… th]us (says) the Priest:

45ID=45 A

rev. IV 7′ UM]‑MAfolgendermaßen:ADV SANGAPriester:NOM.SG(UNM)

46ID=46 --

kāš=war=andieser:DEM1.NOM.SG.C=QUOT=PPRO.3SG.C.ACC []

“this [] it”

46ID=46 A

rev. IV 7′ ka‑a‑aš‑wa‑ra‑andieser:DEM1.NOM.SG.C=QUOT=PPRO.3SG.C.ACC rev. IV 8′

47ID=47 --

[ ]‑nu=wan ḫarzihaben:3SG.PRS

[] he/she has []-ed.

47ID=47 A

rev. IV 8′ ]‑nu‑wa‑an ḫar‑zihaben:3SG.PRS ¬¬¬

Abschnitt 8ID=8: (rev. IV §8´) lost

48ID=48 --

[ …‑r]ūwaš kuitweil:CNJ;
welcher:REL.NOM.SG.N;
welcher:REL.ACC.SG.N

[] … which []

48ID=48 A

rev. IV 9′ ‑r]u‑ú‑wa‑aš ku‑itweil:CNJ;
welcher:REL.NOM.SG.N;
welcher:REL.ACC.SG.N

49ID=49 --

[ ] Ú‑ULnicht:NEG ZI‑zaSeele:NOM.SG.C;
Seele:ABL

[] not …

49ID=49 A

rev. IV 10′ ]x Ú‑ULnicht:NEG ZI‑zaSeele:NOM.SG.C;
Seele:ABL

50ID=50 --

[ ]

[]

50ID=50 A

rev. IV 11′ ]x

51ID=51 --

[ ]‑yanza

[]

51ID=51 A

rev. IV 12′ ]ia‑an‑za

52ID=52 --

[ ]‑ta

[]

52ID=52 A

rev. IV 13′ ]‑ta

53ID=53 --

[]

[]

53ID=53 A

rev. IV 14´ ]

54ID=54 --

[]

[]

54ID=54 A

rev. IV 15´ ] rev. IV breaks off

rev. IV breaks off

In the photographs, the actual space for an extra line here is tight.
Restoration Tischler J. 1982c, 442, Sakuma Y. 2009b, II 345.
Hapax.
Editio ultima: Textus 2025-03-20; Traductionis 2025-08-12

fo